Từ hôm ấy, mỗi buổi sáng ở nhà họ Cố đều bắt đầu theo cùng một cách.
Trời chưa sáng, Tô Vãn đã dậy nhóm bếp. Việc đầu tiên cô làm là xách thùng ra giếng, gánh đầy cái vại nước lớn đặt ở góc bếp. Nhưng chẳng ai biết, mỗi lần đổ nước vào vại, cô đều lén pha thêm nửa gáo nước linh tuyền.
Cô không dám pha nhiều. Nước linh tuyền quá mạnh, người đang yếu uống vào nhiều một lúc, cơ thể chưa chắc chịu nổi. Hơn nữa, nếu cả nhà đột nhiên khỏe lên trông thấy, người ngoài nhìn vào sẽ sinh nghi. Mọi thứ phải từ từ, như mưa xuân thấm đất.
Nấu cơm, nấu canh, pha nước uống, đều dùng nước trong vại ấy.
Ba ngày trôi qua. Bà Lưu là người thay đổi rõ nhất.
Trước đây, mỗi đêm bà ho đến mấy chục lần, có đêm phải ngồi dựa vào vách đất mà ngủ, vì nằm xuống là ngực tức không thở được. Vậy mà mấy đêm nay, bà chỉ ho vài lần lúc nửa đêm, rồi lại ngủ một mạch đến sáng.
Sáng ngày thứ tư, khi Tô Vãn bưng bát cháo lên nhà trên, cô sững lại ở cửa.
Bà Lưu đang đứng giữa sân, tay cầm cái chổi rơm, chậm rãi quét những chiếc lá táo rụng.
— Mẹ! — Tô Vãn vội đặt bát cháo xuống, chạy ra đỡ lấy bà. — Sao mẹ lại ra sân? Gió sớm còn lạnh lắm.
Bà Lưu cười, nụ cười hiếm hoi khiến khuôn mặt gầy guộc như trẻ lại mấy tuổi.
— Mẹ nằm mãi cũng mỏi. Sáng nay tỉnh dậy, thấy người nhẹ nhõm lạ lùng, chân tay cũng có sức. Mẹ nghĩ, quét cái sân thôi mà, có gì đâu.
— Vậy mẹ quét một chút thôi, mệt là phải vào nghỉ ngay đấy.
— Biết rồi, biết rồi. — Bà Lưu vỗ tay cô, rồi hạ giọng như kể chuyện bí mật. — Con à, mẹ nói con nghe, từ hôm con về đây, mẹ thấy trong người khác hẳn. Có khi nào… nhà mình có thêm người, phúc khí cũng đến theo không?
Tô Vãn bật cười.
— Chắc là vậy đấy mẹ ạ.
Người thay đổi thứ hai là Tiểu Nha.
Cô bé vốn gầy như que củi, da vàng vọt, tóc khô xơ như rơm. Mấy ngày nay được ăn no, lại uống nước linh tuyền, hai má đã bắt đầu có chút thịt, môi cũng hồng lên. Sáng nào cô bé cũng chạy ra vườn sau xem luống rau, rồi chạy vào báo cáo với chị dâu như một người lính nhỏ.
— Chị dâu ơi! Luống cải mọc mầm rồi! Xanh lắm, nhiều lắm!
— Chị dâu ơi! Cây cải chị trồng ở góc vườn to bằng bàn tay em rồi!
— Chị dâu ơi! Con gà mái mơ nhà mình đẻ hai quả trứng một ngày!
Tô Vãn nghe đến câu cuối cùng, suýt nữa sặc nước.
Nhà họ Cố có ba con gà mái, gầy trơ xương, cả tuần đẻ được hai ba quả trứng đã là may. Cô chỉ mới đổ chút nước linh tuyền vào máng nước cho gà, ai ngờ hiệu quả lại nhanh đến thế.
Cô vội kéo Tiểu Nha lại, nghiêm mặt dặn.
— Tiểu Nha, chuyện gà đẻ nhiều, em đừng kể với ai nhé.
— Sao vậy chị?
— Vì nếu người ta biết gà nhà mình đẻ nhiều, người ta sẽ đến xin, đến mượn, có khi còn có người đến bắt trộm. — Tô Vãn nói nửa thật nửa đùa. — Mà gà bị bắt mất thì Tiểu Nha lấy đâu ra trứng mà ăn?
Tiểu Nha nghe vậy, mặt lập tức nghiêm trọng hẳn. Cô bé đưa ngón tay lên môi, gật đầu thật mạnh.
— Em không nói đâu. Em hứa.
Còn người thứ ba, là Cố Trường Phong.
Mỗi ngày, cứ đầu giờ chiều, khi bà Lưu ngủ trưa, Tô Vãn lại bưng chậu nước ngải cứu vào phòng phía đông. Đắp khăn nóng, xoa bóp, day huyệt, mỗi lần gần một canh giờ.
Ngày thứ hai, ngón chân cái của anh cử động được rõ hơn.
Ngày thứ ba, cả năm ngón chân đều co duỗi được, dù còn rất yếu.
Đến ngày thứ tư, khi Tô Vãn ấn vào bắp chân, anh đã có thể cảm nhận rõ ràng từng điểm, nói chính xác cô đang ấn chỗ nào.
Cố Trường Phong không nói gì nhiều. Anh vốn là người như vậy, vui hay buồn đều giấu trong lòng. Nhưng Tô Vãn để ý, mỗi lần cô bưng chậu nước vào, anh đều đã ngồi sẵn, chân duỗi thẳng, ống quần xắn lên gọn gàng. Như một người lính chờ đến giờ tập.
Hôm ấy, xoa bóp xong, Tô Vãn không đi ngay, mà ngồi xuống chiếc ghế đẩu đối diện anh.
— Anh Cố, từ hôm nay, ngoài xoa bóp, anh phải tự tập thêm.
— Tập thế nào?
— Mỗi ngày ba lần, mỗi lần anh ngồi trên giường, duỗi thẳng chân trái, rồi từ từ co ngón chân lại, giữ trong năm hơi thở, rồi duỗi ra. Làm hai mươi lần. — Cô vừa nói vừa làm mẫu bằng bàn tay. — Sau đó, anh dùng sức của cơ đùi, nhấc gót chân lên khỏi mặt giường, dù chỉ một chút thôi cũng được. Giữ được bao lâu thì giữ.
Cố Trường Phong nhìn cô rất chăm chú, như đang ghi nhớ một mệnh lệnh.
— Còn gì nữa?
— Còn nữa là không được tập quá sức. — Tô Vãn nhìn thẳng vào mắt anh. — Em biết tính anh. Em bảo hai mươi lần, anh sẽ tập hai trăm lần. Như thế không được. Cơ bắp lâu ngày không vận động, tập quá sức sẽ bị tổn thương, có khi còn phải bắt đầu lại từ đầu.
Câu nói vừa thốt ra, cả hai cùng khựng lại.
Em.
Không biết từ lúc nào, cô đã xưng em với anh.
Mặt Tô Vãn hơi nóng lên. Cô vội đứng dậy, bưng chậu nước.
— Tóm lại là, anh nhớ đấy. Em đi nấu cơm đây.
Cô đi nhanh ra cửa. Sau lưng, giọng anh trầm trầm vang lên.
— Ừ. Anh nhớ rồi.
Tô Vãn suýt nữa thì đánh rơi cả chậu nước.
Anh.
Anh ấy cũng đổi cách xưng hô rồi.
Cô đứng ngoài hiên một lúc lâu, đợi tim đập chậm lại, mới đi xuống bếp. Trong phòng phía đông, Cố Trường Phong nhìn theo bóng lưng vội vã của cô, khóe môi vốn luôn mím chặt, lần đầu tiên khẽ cong lên một chút.
Buổi chiều, thím Lưu sang chơi.
Thím mang theo một rổ rau dền, nói là nhà trồng thừa, cho nhà họ Cố ăn đỡ. Nhưng Tô Vãn biết, thím sang là để xem cô sống thế nào.
Vừa bước vào sân, thím đã sững người khi thấy bà Lưu đang ngồi dưới gốc táo, tay cầm kim chỉ khâu lại cái áo cũ của Tiểu Nha.
— Ôi trời! Chị Thục Cầm! Chị ngồi được dậy khâu vá rồi à?
Bà Lưu cười hiền.
— Mấy hôm nay đỡ nhiều rồi em ạ. Con Vãn nó nấu cho ăn uống tử tế, lại sắc thuốc lá cho uống, người cũng có sức hơn.
Thím Lưu đi một vòng quanh bà Lưu, nhìn từ trên xuống dưới, rồi quay sang nhìn Tô Vãn, ánh mắt đầy kinh ngạc.
— Con bé này, con học được cái tài ấy ở đâu thế?
— Mẹ cháu ngày trước có dạy cháu chút ít về thuốc nam thím ạ. — Tô Vãn đáp. — Lá ngải, lá tía tô, rễ cây bách bộ, toàn thứ quanh nhà cả. Bệnh của mẹ cháu là do lâu ngày ăn uống thiếu thốn, phổi yếu, giờ được bồi bổ một chút là khá lên thôi.
Thím Lưu gật gù, nhưng ánh mắt vẫn còn ngờ ngợ. Thím ngồi chơi một lúc, uống một bát nước, rồi kéo Tô Vãn ra góc sân, hạ giọng.
— Vãn này, thím nói cái này con đừng giận. Mấy hôm nay, trong thôn có người bàn tán.
— Bàn tán chuyện gì ạ?
— Thì chuyện nhà họ Cố. — Thím Lưu liếc ra ngoài cổng. — Có người đi ngang qua, ngửi thấy mùi bánh bột mì, mùi trứng rán. Có người lại thấy con mang trứng gà về. Rồi người ta đồn, con mang của hồi môn về nhà chồng, bây giờ nhà họ Cố ngày nào cũng ăn sung mặc sướng.
Tô Vãn hơi nhíu mày.
Ở nông thôn thời buổi này, người ta không sợ nghèo, chỉ sợ hàng xóm hơn mình. Một nhà ăn bánh bột mì, cả thôn đều biết. Cô đã cố cẩn thận, nhưng vẫn không tránh được.
— Còn nữa. — Thím Lưu nói tiếp, giọng càng nhỏ hơn. — Chuyện này truyền đến tai mẹ kế con rồi. Hôm qua thím đi giặt, nghe bà ta nói với mấy người ở bến sông, rằng con là đồ vô ơn, mang tiền nhà đẻ đi nuôi nhà chồng, cha ốm cũng không về thăm.
— Cha cháu ốm ạ?
— Ốm gì đâu. — Thím Lưu bĩu môi. — Sáng nay thím còn thấy ông ấy vác cuốc ra đồng. Bà ta nói thế là có ý đồ cả đấy. Con cẩn thận, thím đoán thế nào mấy hôm nữa bà ta cũng tìm sang đây.
Tô Vãn cảm ơn thím, tiễn thím ra về.
Đứng ở cổng, nhìn con đường đất dẫn về phía đầu thôn, cô khẽ thở ra một hơi.
Vương Quế Hoa đã nhả ra một trăm tám mươi đồng trước mặt cả thôn, sao có thể nuốt trôi cục tức ấy. Bà ta nhất định sẽ tìm cách đòi lại.
Cô không sợ. Nhưng cô lo cho bà Lưu, lo cho Tiểu Nha. Một người mới đỡ bệnh, một đứa trẻ nhút nhát. Nếu Vương Quế Hoa đến làm ầm lên, họ sẽ sợ hãi thế nào.
Hơn nữa, lời thím Lưu cũng nhắc cô một điều. Nhà họ Cố không có nguồn thu nhập nào, ngoài chút phụ cấp thương binh ít ỏi của Trường Phong. Cô không thể cứ lấy tiền của mẹ để lại ra tiêu mãi. Một là tiền sẽ hết. Hai là người ngoài nhìn vào, sẽ luôn nghĩ nhà này đang ăn vào của hồi môn của cô dâu.
Cô cần một nguồn thu nhập. Một nguồn thu nhập có lý do chính đáng, để những thứ từ không gian có thể đường hoàng xuất hiện trong nhà.
Tô Vãn ngẩng đầu, nhìn về phía dãy núi xanh thẫm sau thôn.
Ngọn núi ấy người trong vùng gọi là núi Ngọa Ngưu, vì nhìn từ xa giống như một con trâu đang nằm. Núi rất sâu, rừng rậm, ít người dám vào sâu. Nhưng trong ký ức của nguyên chủ, hồi nhỏ ông nội của thím Lưu từng là người đi rừng giỏi nhất vùng, có lần đào được một củ sâm rừng, bán được cả trăm đồng, cả thôn bàn tán suốt mấy năm.
Có sâm, ắt có thảo dược.
Mà thảo dược trên núi, thì ai đào được là của người ấy.
Thím Lưu đoán không sai.
Sáng hôm sau, khi Tô Vãn đang phơi chăn ngoài sân, thì từ đầu ngõ đã vọng lại một giọng đàn bà the thé quen thuộc.
— Tô Vãn! Tô Vãn đâu! Ra đây cho tao!
Tiểu Nha đang ngồi nhặt rau dưới gốc táo, giật bắn mình, đánh rơi cả rổ rau. Bà Lưu từ trong nhà bước ra, sắc mặt tái đi.
Vương Quế Hoa hùng hổ bước vào sân. Bà ta mặc chiếc áo bông màu xanh lam mới tinh, tay xách một cái làn không, đi sau là Tô Kiều Kiều, mặt mày đầy vẻ khinh khỉnh. Theo sau nữa là mấy người hàng xóm tò mò, đứng lấp ló ngoài hàng rào.
— À, đây rồi! — Vương Quế Hoa chống nạnh, nhìn Tô Vãn từ đầu đến chân. — Lấy chồng được mấy hôm, mặt mũi hồng hào ra phết nhỉ. Còn cha mày ở nhà ốm liệt giường, mày có biết không?
Tô Vãn thong thả trải nốt tấm chăn lên sào, vuốt phẳng mép vải, rồi mới quay lại.
— Dì đến chơi ạ. Mời dì vào nhà uống nước.
Giọng cô bình thản, như đang tiếp một người khách bình thường. Vương Quế Hoa đã chuẩn bị sẵn một bụng lời lẽ, bị thái độ ấy làm cho khựng lại một nhịp.
— Uống nước cái gì! — Bà ta cao giọng, cố ý nói thật to cho người ngoài hàng rào nghe thấy. — Tao hỏi mày, cưới xong ba hôm phải về lại mặt, phép tắc ấy mày có biết không? Mày không về, cả thôn cười vào mặt nhà họ Tô. Cha mày tức quá, đổ bệnh, nằm một chỗ mấy hôm nay rồi!
Bà Lưu nghe vậy, sắc mặt càng thêm khó coi. Bà bước lên một bước, giọng run run.
— Chị Quế Hoa, chuyện lại mặt là lỗi của nhà tôi. Hôm ấy tôi ốm, thằng Phong lại không đi được, con Vãn nó ở nhà chăm tôi…
— Bà im đi! — Vương Quế Hoa quát. — Tôi nói chuyện với con gái tôi, liên quan gì đến bà!
Bà Lưu bị quát, lùi lại, ho sặc sụa.
Tô Vãn bước đến đỡ lấy mẹ chồng, nhẹ nhàng vuốt lưng cho bà. Khi cô ngẩng đầu lên, ánh mắt đã lạnh hẳn.
— Dì Quế Hoa. Đây là nhà họ Cố. Người dì vừa quát là mẹ chồng con. Dì muốn nói chuyện với con, thì nói cho tử tế.
Vương Quế Hoa hừ một tiếng, nhưng giọng cũng hạ xuống một chút.
— Được, thì nói chuyện tử tế. Cha mày ốm, phải đi trạm y tế, phải mua thuốc. Nhà hết tiền rồi. Mày cầm một trăm tám mươi đồng của nhà, bây giờ đưa lại đây một trăm, để chữa bệnh cho cha mày. Mày là con, chuyện này không quá đáng chứ?
Những người đứng ngoài hàng rào bắt đầu xì xào. Có người gật gù, cho rằng cha ốm thì con gái phải lo là đúng. Có người lại lắc đầu, vì vừa sáng nay họ mới thấy Tô Đại Hữu ra đồng.
Tô Kiều Kiều đứng sau mẹ, khẽ bĩu môi, chen thêm một câu.
— Chị đừng có giả vờ không có tiền. Cả thôn đều biết nhà chị ngày nào cũng ăn bánh bột mì, rán trứng gà. Chị nuôi người ngoài thì được, cha đẻ ốm thì không lo, chị không thấy cắn rứt à?
Tô Vãn nhìn hai mẹ con, rồi bỗng mỉm cười.
— Dì nói đúng. Cha ốm, con gái phải lo. Đây là đạo làm con, con không từ chối.
Vương Quế Hoa mừng rỡ, đôi mắt sáng lên.
— Thế thì đưa tiền đây…
— Nhưng mà, — Tô Vãn ngắt lời, giọng vẫn nhẹ nhàng, — cha bị bệnh gì ạ?
Vương Quế Hoa khựng lại.
— Thì… thì ốm. Sốt, ho, đau đầu, nằm không dậy được.
— Sốt cao không dì? Ho có đờm không? Đau đầu bên nào? Đã đến trạm y tế chưa, bác sĩ nói thế nào?
Một loạt câu hỏi khiến Vương Quế Hoa lúng túng. Bà ta không ngờ con bé này lại hỏi kỹ đến thế.
— Mày hỏi nhiều làm gì! Đưa tiền là được!
— Con hỏi là vì con lo cho cha. — Tô Vãn nói chậm rãi, để từng chữ đều rõ ràng cho người ngoài hàng rào nghe thấy. — Thế này đi dì. Bây giờ con đi cùng dì về nhà, xem bệnh cho cha. Nếu cha ốm nặng, con đưa cha lên trạm y tế công xã, tiền khám, tiền thuốc, con trả hết, trả thẳng cho trạm y tế. Thiếu bao nhiêu, con lo bấy nhiêu. Dì thấy được không?
Cả sân lặng đi.
Người ngoài hàng rào nhìn nhau. Lời này nói ra, ai cũng thấy hợp lý. Con gái không đưa tiền cho mẹ kế, mà tự mình đưa cha đi chữa bệnh, trả tiền tận tay. Như vậy vừa tròn chữ hiếu, vừa chẳng ai lợi dụng được.
Mặt Vương Quế Hoa đỏ bừng rồi tái mét.
Bà ta làm sao dám dẫn Tô Vãn về nhà. Tô Đại Hữu lúc này đang khỏe như vâm ngoài đồng, về đến nơi, chẳng phải lời nói dối bị vạch trần ngay trước mặt mọi người hay sao.
— Mày… mày không tin tao à? Mày nghĩ tao nói dối?
— Con không dám nghĩ vậy. — Tô Vãn nói. — Chỉ là, sáng nay con nghe thím Lưu nói, thím thấy cha vác cuốc ra đồng từ sớm. Nếu cha đã đỡ bệnh rồi, thì con mừng lắm. Còn nếu cha cố đi làm khi đang ốm, thì con càng phải đi ngay, kéo cha về nghỉ.
Ngoài hàng rào, có người không nhịn được bật cười thành tiếng.
— Đúng rồi, sáng nay tôi cũng thấy ông Đại Hữu ở ruộng mạ đầu thôn đấy. Đang cấy, khỏe lắm!
— Tôi cũng thấy!
Tiếng cười, tiếng xì xào vang lên khắp nơi. Vương Quế Hoa đứng giữa sân, mặt mũi như bị ai tát cho mấy cái. Tô Kiều Kiều cúi gằm mặt, hận không thể độn thổ.
Vương Quế Hoa thẹn quá hóa giận. Bà ta lao lên một bước, giơ tay định túm lấy tóc Tô Vãn như hồi cô còn ở nhà.
— Con ranh con! Mày dám làm tao mất mặt…
Bàn tay bà ta còn chưa chạm tới, thì một tiếng động khô khốc vang lên.
Cộc.
Là tiếng đầu nạng gỗ gõ xuống bậc thềm đá.
Mọi người đồng loạt quay đầu lại.
Cố Trường Phong đứng ở cửa phòng phía đông, hai tay chống nạng, chiếc áo quân phục bạc màu khoác trên vai. Anh đứng đó, không nói gì, chỉ nhìn Vương Quế Hoa.
Ánh mắt ấy không giận dữ, cũng không lớn tiếng. Nhưng nó lạnh, lạnh như lưỡi dao vừa rút khỏi vỏ. Đó là ánh mắt của một người đã từng đối mặt với súng đạn, đã từng nhìn thấy cái chết ở khoảng cách gần nhất.
Bàn tay Vương Quế Hoa khựng lại giữa không trung.
— Bác gái. — Cố Trường Phong lên tiếng. Giọng anh trầm và chậm, từng chữ một. — Đây là nhà họ Cố. Tô Vãn là vợ tôi.
Anh dừng lại một chút.
— Hôm cô ấy về nhà chồng, đại đội trưởng Trương đã làm chứng, sính lễ và của hồi môn rõ ràng từng khoản. Cô ấy không nợ nhà họ Tô thứ gì cả. Nếu bác thấy có gì chưa thỏa, chúng ta có thể mời đại đội trưởng đến, nói chuyện lại một lần nữa cho minh bạch.
Vương Quế Hoa run run hạ tay xuống.
Bà ta có thể mắng con riêng của chồng, có thể quát nạt một bà góa ốm yếu. Nhưng đứng trước người đàn ông này, dù anh đang chống nạng, bà ta vẫn thấy chân mình mềm nhũn.
Hơn nữa, anh ta nhắc đến đại đội trưởng. Lần trước đã mất mặt một lần rồi, bà ta không muốn mất mặt lần thứ hai.
— Được… được lắm. — Vương Quế Hoa rít qua kẽ răng. — Lấy chồng rồi là quên cả nhà đẻ. Rồi mày xem, sau này có chuyện gì, đừng có vác mặt về nhà họ Tô!
— Dì yên tâm. — Tô Vãn mỉm cười. — Con không về đâu.
Vương Quế Hoa tức đến mức không nói thêm được câu nào. Bà ta túm lấy tay Tô Kiều Kiều, kéo đi một mạch ra cổng. Lúc đi ngang qua đám người đứng xem, còn nghe thấy có người nói vọng theo.
— Cha ốm mà vác cuốc ra đồng, bệnh gì mà lạ thế không biết!
Tiếng cười ồ lên. Đám người xem dần dần tản đi, vừa đi vừa bàn tán, chẳng mấy chốc chuyện này lại sẽ truyền khắp thôn.
Sân nhà họ Cố trở lại yên tĩnh.
Bà Lưu ngồi phịch xuống bậc thềm, tay vẫn còn run. Tiểu Nha chạy đến ôm lấy chân Tô Vãn, mặt vùi vào vạt áo cô.
— Chị dâu… bà ấy có bắt chị đi không?
Tô Vãn ngồi xuống, xoa đầu cô bé.
— Không đâu. Chị là người nhà họ Cố, không ai bắt chị đi được.
Cô dỗ Tiểu Nha một lúc, đưa bà Lưu vào nhà nằm nghỉ, pha cho bà một bát nước ấm, rồi mới quay lại phòng phía đông.
Cố Trường Phong vẫn đang đứng ở cửa, hai tay nắm chặt nạng. Trán anh lấm tấm mồ hôi. Tô Vãn biết, chỉ đứng một lúc như vậy thôi, với chân của anh lúc này, đã là rất mất sức.
Cô đỡ anh ngồi xuống ghế tre.
— Anh ra làm gì? Em tự xử lý được mà.
— Anh biết em xử lý được. — Cố Trường Phong ngồi xuống, thở ra một hơi. — Anh nghe hết rồi. Em hỏi bà ta cha bị bệnh gì, anh suýt nữa thì bật cười.
— Vậy sao anh còn ra?
Anh im lặng một lúc. Rồi anh nói, giọng rất khẽ.
— Vì bà ta định đánh em.
Tô Vãn sững người.
Cố Trường Phong không nhìn cô, mà nhìn ra cây táo ngoài sân.
— Trước đây ở nhà họ Tô, em bị đánh, không có ai đứng ra. Bây giờ em là vợ anh. Dù anh có chống nạng, thì cũng không để ai động vào em được nữa.
Tô Vãn đứng lặng rất lâu.
Ở kiếp trước, cô quen tự lo liệu mọi thứ. Đi làm một mình, ốm một mình, gặp chuyện cũng tự mình giải quyết. Chưa từng có ai nói với cô một câu như vậy.
Cô cúi đầu, giấu đi đôi mắt hơi đỏ, cố ý trêu anh.
— Anh định chống nạng đánh nhau à?
Cố Trường Phong quay lại nhìn cô, nghiêm túc đáp.
— Chống nạng cũng đủ.
Tô Vãn không nhịn được, bật cười thành tiếng. Tiếng cười trong trẻo vang lên trong căn phòng nhỏ. Cố Trường Phong nhìn cô cười, ánh mắt vốn lạnh lùng, không biết từ lúc nào đã mềm đi rất nhiều.
Cười xong, Tô Vãn ngồi xuống chiếc ghế đẩu bên cạnh anh, nghiêm túc nói.
— Anh Phong, em muốn bàn với anh một chuyện.
— Em nói đi.
— Em muốn lên núi Ngọa Ngưu.
Cố Trường Phong lập tức nhíu mày.
— Lên núi làm gì?
— Hái thuốc. — Tô Vãn nói. — Bệnh của mẹ, chân của anh, đều cần thuốc. Mua ở trạm y tế thì đắt, mà chưa chắc đã có. Trên núi có rất nhiều thảo dược, em nhận ra được. Hái về, một phần để nhà mình dùng, một phần mang lên trạm thu mua dược liệu bán, cũng được ít tiền.
Cô ngừng một chút, rồi nói thêm.
— Hôm nay dì Quế Hoa đến, nói là nhà mình ăn của hồi môn của em. Em không để ý lời bà ấy, nhưng người trong thôn sẽ để ý. Nếu nhà mình có nguồn thu nhập đàng hoàng, thì sau này, có ăn ngon một chút, cũng không ai nói được gì.
Cố Trường Phong im lặng nhìn cô rất lâu.
Anh biết cô nói đúng. Nhưng anh cũng biết, núi Ngọa Ngưu không phải là nơi dễ đi. Hồi nhỏ anh từng theo cha vào núi, có lần suýt nữa thì bị lợn rừng húc. Một cô gái đi một mình…
— Anh không đi cùng em được. — Cuối cùng anh nói, giọng có phần chua chát.
— Em biết. — Tô Vãn nhẹ nhàng nói. — Em chỉ đi ở rìa núi thôi, không vào sâu. Trước khi mặt trời lặn, em nhất định về.
Cố Trường Phong lại im lặng. Rồi anh đưa tay, kéo ngăn kéo chiếc bàn gỗ bên cạnh, lấy ra một vật.
Đó là một con dao găm nhỏ, cán gỗ đã mòn bóng, lưỡi dao được bọc trong vỏ da cũ. Kèm theo là một chiếc còi bằng đồng, buộc trên sợi dây dù màu xanh.
— Con dao này, anh mang theo từ hồi mới vào quân ngũ. — Anh đặt hai thứ vào tay cô. — Chiếc còi này, thổi lên thì tiếng đi xa lắm. Gặp chuyện gì, em cứ thổi. Người đi rừng nghe thấy sẽ đến.
Tô Vãn cầm con dao và chiếc còi, cảm thấy chúng nặng hơn nhiều so với vẻ bề ngoài.
— Em cảm ơn anh.
— Đừng cảm ơn. — Cố Trường Phong quay mặt đi. — Nhớ là, trước khi mặt trời lặn.
— Em nhớ.
Hai hôm sau, trời quang mây tạnh.
Tô Vãn dậy từ lúc trời còn tối, nấu sẵn cơm trưa cho cả nhà, gói cho mình mấy chiếc bánh bột ngô và một quả trứng luộc. Cô đeo một cái gùi tre trên lưng, trong gùi có một cái cuốc nhỏ, một con dao quắm, một cuộn dây thừng và mấy chiếc túi vải. Con dao găm của Cố Trường Phong, cô giắt bên hông. Chiếc còi đồng, cô đeo trên cổ, cạnh miếng ngọc bội.
Lúc cô ra cổng, trời mới hửng sáng. Quay đầu lại, cô thấy Cố Trường Phong đang đứng ở cửa phòng phía đông, chống nạng, nhìn theo cô.
Cô vẫy tay với anh. Anh khẽ gật đầu.
Con đường lên núi Ngọa Ngưu bắt đầu từ cuối thôn, men theo một con suối nhỏ. Đi được chừng nửa canh giờ, ruộng nương dần thưa thớt, thay vào đó là những rừng thông, rừng sồi, cây cối mỗi lúc một rậm rạp.
Tô Vãn đi chậm, mắt không ngừng quan sát hai bên đường.
Ở kiếp trước, từ năm sáu tuổi, cô đã theo bà nội lên núi hái thuốc. Bà dạy cô nhận biết từng loại cây, cây nào chữa ho, cây nào cầm máu, cây nào có độc tuyệt đối không được chạm vào. Sau này học ngành nông nghiệp, cô lại học thêm về thực vật học, về đất đai, khí hậu. Những kiến thức ấy, giờ đây đều trở thành con mắt thứ hai của cô.
Ở chân núi, cô hái được một ít lá ngải cứu, lá tía tô. Lên cao hơn một chút, bên mép suối, có mấy bụi cây bách bộ, rễ dùng để chữa ho rất tốt. Cô cẩn thận đào lên mấy gốc, rũ sạch đất, cho vào túi vải.
Đi thêm một đoạn nữa, trong một khoảnh rừng thưa có nhiều ánh nắng, cô phát hiện một đám cây hoàng tinh mọc thành từng khóm. Lá xanh mướt, thân mảnh, những chùm hoa nhỏ màu trắng ngà treo lủng lẳng dưới nách lá như những chiếc chuông tí hon.
Tô Vãn mừng rỡ. Hoàng tinh là vị thuốc bổ, củ dùng để bồi bổ phổi, rất hợp với bệnh của bà Lưu. Trạm thu mua dược liệu cũng thu mua với giá không tệ.
Cô ngồi xổm xuống, dùng cuốc nhỏ đào từng củ. Đào được bảy tám củ to, cô dừng tay, để lại những cây nhỏ cho chúng tiếp tục lớn. Bà nội từng dạy cô, người đi rừng không bao giờ đào tận gốc. Núi cho mình bao nhiêu, mình lấy bấy nhiêu, phải để lại cho núi một con đường sống.
Nhưng có một việc cô làm khác với bà nội.
Cô nhìn quanh, xác định không có ai, rồi đào thêm hai gốc hoàng tinh nhỏ, nguyên cả bầu đất, đưa vào không gian. Trong không gian, cô trồng chúng ở một góc riêng của mảnh đất đen, tưới lên một gáo nước linh tuyền.
Có lẽ, chỉ một thời gian nữa thôi, góc đất này sẽ thành một vườn thuốc.
Mặt trời lên cao dần. Tô Vãn ngồi nghỉ trên một tảng đá bên suối, ăn chiếc bánh bột ngô, uống mấy ngụm nước. Gùi trên lưng đã nặng hơn lúc đi, có hoàng tinh, có bách bộ, có ngải, có cả một ít nấm hương rừng cô hái được trên mấy thân cây mục.
Lẽ ra, như thế là đủ rồi. Cô đã hứa với Cố Trường Phong, chỉ đi ở rìa núi.
Nhưng đúng lúc ấy, miếng ngọc bội trên cổ cô bỗng nhiên ấm lên.
Tô Vãn giật mình. Cô cầm miếng ngọc lên. Ngọc ấm như vừa được ủ trong lòng bàn tay, ở chính giữa đóa sen, điểm sáng nhỏ ấy như đang khẽ nhấp nháy.
Cô đứng dậy, thử bước về phía bên trái. Ngọc nguội đi một chút. Cô quay lại, bước về phía bên phải, theo hướng con suối chảy lên phía thượng nguồn. Ngọc lại ấm lên.
Như có ai đó đang dẫn đường.
Tô Vãn do dự một lúc. Rồi cô nhìn lên trời, ước lượng thời gian. Mặt trời vừa qua đỉnh đầu, còn chừng ba canh giờ nữa mới lặn. Nếu đi thêm nửa canh giờ, rồi quay về, vẫn kịp.
Cô siết chặt quai gùi, đi theo hướng ngọc bội dẫn.
Càng đi, rừng càng rậm. Những cây cổ thụ cao vút, tán lá đan vào nhau che kín cả bầu trời, ánh nắng chỉ lọt xuống thành từng vệt mỏng. Dưới chân là lớp lá mục dày, đi lên mềm lún như thảm. Không khí ẩm ướt, mát lạnh, thoang thoảng mùi đất và mùi lá mục.
Miếng ngọc mỗi lúc một ấm hơn.
Cuối cùng, ở một sườn dốc thoai thoải phía bắc, dưới bóng một cây sồi cổ thụ đã đổ nghiêng, ngọc bội nóng đến mức như một hòn than nhỏ.
Tô Vãn dừng lại, nhìn quanh.
Ở chân gốc sồi đổ, giữa đám dương xỉ và cỏ dại, có một cây nhỏ cao chừng hai gang tay. Thân mảnh, đỉnh thân tỏa ra năm cuống lá, mỗi cuống có năm chiếc lá nhỏ hình bầu dục, mép có răng cưa. Giữa ngọn, một chùm quả nhỏ đỏ tươi như những hạt san hô.
Tim Tô Vãn đập thình thịch.
Năm cuống lá. Năm lá chét. Quả đỏ.
Là nhân sâm.
Nhân sâm rừng.
Cô từng thấy nhân sâm trồng ở trạm thí nghiệm, cũng từng thấy ảnh nhân sâm rừng trong sách. Nhưng chưa bao giờ, cô được tận mắt nhìn thấy một cây nhân sâm hoang dã mọc giữa rừng sâu như thế này.
Một cây nhân sâm có năm cuống lá, theo kinh nghiệm của người đi rừng, ít nhất cũng đã vài chục năm tuổi.
Tô Vãn hít một hơi thật sâu, buộc mình phải bình tĩnh.
Đào sâm là một việc đòi hỏi sự kiên nhẫn tuyệt đối. Bà nội từng kể, người đi rừng ngày xưa đào được sâm, phải dùng que xương, từng chút một gạt đất ra, không được làm đứt dù chỉ một sợi rễ tơ. Rễ tơ đứt, sâm mất giá một nửa. Củ sâm trầy xước, giá trị lại càng giảm.
Cô không có que xương. Nhưng cô có một cành tre nhỏ, cô dùng dao găm vót nhọn. Cô buộc một sợi chỉ đỏ lên thân cây sâm, như cách bà nội nói người xưa vẫn làm, để sâm không chạy mất. Cô biết đó chỉ là một phong tục cũ, nhưng cô vẫn làm, như một cách tưởng nhớ bà.
Rồi cô quỳ xuống, bắt đầu đào.
Từng chút một. Từng chút một.
Cô gạt lớp lá mục ra trước, rồi đến lớp đất đen mềm. Khi đầu que tre chạm vào sợi rễ đầu tiên, mảnh như sợi tóc, cô dừng lại, dùng ngón tay nhẹ nhàng lần theo nó, gạt đất xung quanh ra.
Mồ hôi rịn ra trên trán, chảy xuống mắt cay xè. Đầu gối quỳ trên đất ẩm lạnh buốt. Nhưng Tô Vãn không dừng lại.
Không biết đã qua bao lâu, cuối cùng, một củ sâm hiện ra trọn vẹn trong lòng bàn tay cô.
Củ sâm dài chừng một gang tay, thân màu vàng nhạt, có những vân ngang như những nếp nhăn của một ông lão. Phía dưới tách ra hai nhánh rễ chính, trông như một người đang đứng dang chân. Vô số rễ tơ mảnh như tơ nhện tỏa ra xung quanh, không đứt một sợi nào.
Tô Vãn nâng củ sâm lên, tay khẽ run.
Cô không biết chính xác củ sâm này bao nhiêu tuổi. Nhưng dựa vào những vân ngang trên thân và kích thước của củ, cô đoán, ít nhất cũng phải bốn năm mươi năm.
Một củ sâm như thế này, ở thời đại nào, cũng là bảo vật.
Cô dùng lá dương xỉ tươi bọc củ sâm lại từng lớp, rồi đặt vào một chiếc hộp gỗ nhỏ trong không gian, chỗ khô ráo nhất trên kệ của nhà gỗ. Chùm quả đỏ trên ngọn, cô cẩn thận hái xuống, lấy hạt, gieo xuống góc đất đen ngay cạnh hai gốc hoàng tinh.
Làm xong mọi thứ, Tô Vãn mới ngồi bệt xuống đất, thở ra một hơi dài.
Lúc này cô mới nhận ra, rừng đã tối đi rất nhiều.
Cô ngẩng đầu lên. Qua kẽ lá, bầu trời đã chuyển sang màu cam nhạt. Mặt trời đã ngả về tây từ lúc nào không hay.
— Hỏng rồi.
Tô Vãn vội vàng đứng dậy, đeo gùi lên lưng. Cô đã hứa với anh, trước khi mặt trời lặn.
Cô quay người, định theo đường cũ đi xuống. Nhưng vừa bước được mấy bước, thì từ trong bụi cây phía trước, vang lên một tiếng động.
Sột soạt.
Rồi một tiếng khịt mũi nặng nề.
Tô Vãn đứng sững lại.
Từ trong bụi rậm, một con lợn rừng lớn chậm rãi bước ra. Nó to gần bằng con bê, lông đen sẫm dựng đứng trên lưng, hai chiếc nanh trắng ởn cong vút lên từ hai bên mõm. Đôi mắt nhỏ ti hí đỏ ngầu đang nhìn chằm chằm vào cô.
Tim Tô Vãn như ngừng đập.
Lợn rừng là loài vật nguy hiểm nhất trong rừng núi phương bắc. Nó không leo cây được, nhưng chạy rất nhanh, húc rất mạnh. Một con lợn rừng đực trưởng thành có thể húc gãy chân người, có thể dùng nanh rạch toạc bụng một con chó săn.
Con lợn rừng cúi đầu xuống, hai chân trước cào cào xuống đất, lỗ mũi phì ra từng luồng hơi trắng.
Đó là tư thế chuẩn bị lao lên.
Tô Vãn nắm chặt chiếc còi đồng trên cổ, nhưng cô biết, ở nơi rừng sâu này, có thổi còi cũng chẳng ai nghe thấy kịp. Cây cối xung quanh đều là cây to, thân trơn, cô không kịp leo lên.
Con lợn rừng gầm lên một tiếng, lao thẳng về phía cô.
Trong khoảnh khắc ấy, Tô Vãn chỉ kịp nghĩ đến một điều duy nhất.
Vào không gian.
Trước mắt cô tối sầm lại. Rồi ánh sáng dịu dàng quen thuộc bao trùm lấy cô. Dưới chân là đất đen mềm mại, bên tai là tiếng suối linh tuyền róc rách.
Tô Vãn ngồi phịch xuống đất, tim vẫn đập loạn, toàn thân run lẩy bẩy. Cô thở hổn hển rất lâu, rồi mới dần bình tĩnh lại.
Cô vẫn còn sống. Không gian đã cứu cô.
Cô ngồi bên ao linh tuyền, vốc nước rửa mặt, uống mấy ngụm. Hơi mát lạnh của nước lan khắp cơ thể, xua đi cơn run rẩy.
Thời gian trong không gian trôi nhanh gấp ba bên ngoài. Cô ở trong này một canh giờ, bên ngoài chỉ qua chừng hai khắc. Cô quyết định chờ thêm một lúc, để con lợn rừng tự bỏ đi.
Trong lúc chờ, cô đi một vòng quanh mảnh đất. Luống rau gieo từ hôm trước giờ đã xanh tốt, cải lên cao quá đầu gối, hành mọc thành bụi lớn, rau dền đỏ tía cả một góc. Mấy hạt bí đỏ đã thành những dây leo dài, có cả những nụ hoa vàng chuẩn bị nở.
Tô Vãn hái một ít rau, một ít hành, cất vào nhà gỗ. Cô ngồi xuống bậc cửa, nghỉ ngơi thêm một lúc, rồi mới hít một hơi thật sâu, nghĩ thầm một tiếng.
Ra ngoài.
Rừng đã tối hơn nhiều. Con lợn rừng không còn ở đó. Chỉ có vết chân nó cày xới tung lớp lá mục ở chỗ cô vừa đứng, và một vệt dài kéo về phía bụi rậm.
Tô Vãn không dám chậm trễ nữa. Cô đeo gùi, nhanh chóng đi theo hướng con suối, xuôi xuống chân núi.
Nhưng rừng chiều tối không giống rừng ban ngày. Ánh sáng mờ dần, mọi gốc cây trông đều giống nhau. Sương núi bắt đầu giăng xuống, mỏng như khói. Cô đi một lúc, rồi phát hiện mình đã lạc mất con suối.
Cô dừng lại, lắng nghe. Không có tiếng nước chảy. Chỉ có tiếng gió rì rào trên ngọn cây, tiếng chim đêm thảng thốt kêu ở đâu đó.
Trời tối hẳn.
Tô Vãn đứng giữa rừng, lần đầu tiên kể từ khi đến thời đại này, cô thấy sợ thật sự.
Không phải sợ lợn rừng, cũng không phải sợ bóng tối. Mà là sợ, nếu đêm nay cô không về, thì ở nhà, có một người sẽ đứng ở cửa chờ cô mãi.
Cô nhắm mắt lại, cố gắng bình tĩnh. Rồi cô nhớ ra một điều bà nội từng dạy. Lạc trong rừng, thì đi xuống dốc. Nước luôn chảy xuống thấp, đường về làng luôn ở dưới chân núi.
Cô mở mắt, bắt đầu lần mò đi xuống dốc. Cô bẻ một cành cây làm gậy, dò từng bước. Gai cào rách tay áo, rách cả da tay. Mấy lần cô trượt chân ngã, đầu gối va vào đá đau điếng. Nhưng cô vẫn đi.
Không biết đã đi được bao lâu, bỗng nhiên, từ phía xa, vọng lại một âm thanh.
Tu… tu…
Là tiếng còi. Một tiếng còi dài, trầm, vang vọng giữa núi rừng.
Tô Vãn sững người. Rồi cô vội vàng cầm chiếc còi đồng trên cổ, đưa lên miệng, thổi một hơi thật dài.
Tu…
Tiếng còi của cô vừa dứt, tiếng còi phía xa lại vang lên, lần này gần hơn.
Cô vừa thổi còi, vừa đi về phía âm thanh ấy. Tiếng còi đáp lại mỗi lúc một gần. Rồi qua những tán cây, cô nhìn thấy một đốm sáng vàng nhỏ, lập lòe như đom đóm.
Là ánh đèn bão.
Tô Vãn chạy về phía đốm sáng. Cành cây quất vào mặt, cô cũng không để ý. Cuối cùng, khi ra khỏi một bụi rậm, cô nhìn thấy người đang cầm đèn.
Cố Trường Phong đứng ở bìa rừng, một tay chống nạng, một tay giơ cao chiếc đèn bão. Trên cổ anh đeo một chiếc còi đồng, giống hệt chiếc của cô.
Ống quần anh lấm lem bùn đất đến tận đầu gối. Chiếc nạng gỗ bên trái đã gãy mất một đoạn, được buộc tạm bằng sợi dây thừng. Hai bàn tay nắm nạng bị trầy xước, rớm máu.
Từ nhà lên đến bìa rừng này, đường đất gồ ghề, dốc đá lởm chởm. Người khỏe mạnh đi cũng mất gần một canh giờ. Với đôi chân của anh, với đôi nạng ấy, cô không dám tưởng tượng anh đã đi thế nào.
Tô Vãn đứng sững, nhìn anh, cổ họng nghẹn lại.
Cố Trường Phong nhìn thấy cô, ánh mắt căng thẳng như dây đàn bỗng chùng xuống. Anh nhìn cô từ đầu đến chân, nhìn những vết xước trên mặt cô, nhìn chiếc áo rách, nhìn đầu gối lấm máu. Rồi anh hỏi, giọng khàn đặc.
— Có bị thương nặng không?
Tô Vãn lắc đầu. Cô bước đến trước mặt anh, nhìn đôi bàn tay rướm máu, nhìn chiếc nạng gãy, nước mắt không kìm được nữa, trào ra.
— Anh điên à? — Cô nói, giọng run run. — Chân anh như thế, sao lại lên đây? Nhỡ ngã xuống dốc thì sao? Nhỡ gặp lợn rừng thì sao?
— Em hứa với anh, trước khi mặt trời lặn. — Cố Trường Phong nói. — Mặt trời lặn rồi, em chưa về.
— Nhưng anh có thể nhờ người khác…
— Anh có nhờ. Chú Ba đi gọi người trong thôn rồi, đang lên theo đường bên kia. — Anh dừng lại một chút. — Nhưng anh không ngồi ở nhà chờ được.
Tô Vãn nhìn anh, nói không nên lời.
Cố Trường Phong buông nạng bên phải, đưa tay ra. Bàn tay to lớn, thô ráp, đầy vết xước, nhẹ nhàng lau đi nước mắt trên má cô.
— Đừng khóc. — Anh nói rất khẽ. — Em về là được rồi.
Hai người đứng dưới ánh đèn bão vàng vọt ở bìa rừng, xung quanh là tiếng côn trùng rả rích, sương đêm lành lạnh. Không ai nói thêm lời nào.
Một lúc lâu sau, Tô Vãn mới lau nước mắt, cầm lấy chiếc đèn bão từ tay anh, rồi luồn vai mình vào dưới cánh tay anh.
— Về thôi. Em đỡ anh.
— Em cũng bị thương mà.
— Vết xước thôi. — Cô nói. — Anh mới là người không được ngã.
Hai người dìu nhau đi xuống con đường mòn. Tô Vãn cầm đèn soi đường, một tay đỡ lấy anh. Cố Trường Phong chống một chiếc nạng, cố gắng dồn ít sức nặng nhất lên người cô.
Đi được một đoạn, Tô Vãn khẽ hỏi.
— Sao anh cũng có còi?
— Hai chiếc còi này là một đôi. — Cố Trường Phong nói. — Hồi ở đơn vị trinh sát, anh và đồng đội mỗi người giữ một chiếc. Đi rừng, đi núi, lạc nhau thì thổi còi tìm nhau.
— Thế còn người đồng đội ấy…
Cố Trường Phong im lặng một lúc.
— Cậu ấy tên là Trịnh Tiểu Hổ, nhỏ hơn anh ba tuổi. Hôm đá lở, chính là cậu ấy đứng ngay dưới vách núi. Anh đẩy cậu ấy ra. Cậu ấy không sao. Anh thì thế này.
Giọng anh bình thản, như kể chuyện của người khác.
— Lúc anh xuất ngũ, cậu ấy khóc như đứa trẻ. Cậu ấy trả lại anh chiếc còi này, nói là sau này anh đi đâu, cũng phải mang theo, để cậu ấy còn tìm được anh.
Tô Vãn không nói gì, chỉ siết chặt cánh tay đang đỡ anh hơn một chút.
Đi thêm một đoạn nữa, Cố Trường Phong bỗng lên tiếng.
— Em có hối hận không?
— Hối hận chuyện gì?
— Gả cho anh.
Tô Vãn dừng bước, quay sang nhìn anh. Dưới ánh đèn bão, khuôn mặt góc cạnh của anh nửa sáng nửa tối, đôi mắt sâu thẳm nhìn cô, như đang chờ đợi một câu trả lời quan trọng.
— Anh Phong. — Cô nói, từng chữ một. — Em không hối hận. Chưa bao giờ.
Cô quay lại, tiếp tục đỡ anh đi.
— Mà anh cũng đừng hỏi câu đó nữa. Chân anh sẽ khỏi. Em nói khỏi là sẽ khỏi.
Phía dưới chân núi, những đốm đuốc lập lòe đang tiến lên. Tiếng người gọi vọng lại.
— Phong ơi! Vãn ơi!
Là chú Ba và người trong thôn.
Tô Vãn giơ cao đèn bão, gọi to đáp lại. Bên cạnh cô, Cố Trường Phong khẽ thở ra một hơi, như trút được gánh nặng ngàn cân.
Đêm ấy, khi mọi người trong thôn đã về hết, nhà họ Cố mới thật sự yên tĩnh lại.
Bà Lưu ôm Tô Vãn khóc một trận, vừa khóc vừa mắng, rồi lại vừa mắng vừa xoa thuốc lên những vết xước trên tay cô. Tiểu Nha khóc đến mức nấc lên, cứ bám lấy vạt áo chị dâu không chịu buông, cuối cùng ngủ thiếp đi trong lòng cô, khóe mắt vẫn còn ngấn nước.
Đặt cô bé lên giường, đắp chăn cẩn thận, Tô Vãn mới bưng chậu nước ấm vào phòng phía đông.
Cố Trường Phong đang ngồi trên mép giường, cúi đầu nhìn hai bàn tay mình. Lòng bàn tay anh rách mấy chỗ, máu đã khô lại thành vệt đen.
Tô Vãn ngồi xuống trước mặt anh, cầm lấy tay anh.
— Để em rửa cho.
Anh định rút tay lại, nhưng cô giữ chặt. Anh đành để yên.
Nước ấm trong chậu là nước linh tuyền, cô còn thả vào đó mấy lá tía tô. Cô dùng khăn mềm lau sạch từng vết xước, nhẹ nhàng gỡ những mảnh dằm gỗ găm vào da. Mỗi lần cô gỡ một mảnh dằm, ngón tay anh lại khẽ co lại, nhưng anh không nói gì.
Lau xong, cô lấy trong túi ra một nắm lá cây giã nát, đắp lên vết thương, rồi dùng vải sạch quấn lại.
— Lá gì vậy? — Anh hỏi.
— Lá cỏ mực. Em hái ở bờ suối lúc chiều. Cầm máu, mau lên da non.
Cố Trường Phong nhìn cô cúi đầu chăm chú băng bó cho mình. Mái tóc cô rối bời, còn dính mấy mảnh lá khô. Trên má có một vết xước dài, chưa khép miệng. Vậy mà cô không lo cho mình, chỉ lo cho tay anh.
— Em cũng phải rửa vết thương đi.
— Lát nữa em rửa.
— Bây giờ. — Giọng anh không lớn, nhưng có mấy phần cương quyết.
Tô Vãn ngẩng lên nhìn anh. Anh không né tránh ánh mắt cô, mà cầm lấy chiếc khăn từ tay cô, nhúng vào nước ấm, vắt khô.
— Ngồi yên.
Bàn tay quấn băng của anh vụng về, cứng nhắc, nhưng lại rất cẩn thận. Anh lau vết xước trên má cô, nhẹ đến mức như sợ làm vỡ một món đồ sứ. Rồi anh lau đến vết xước trên trán, trên cằm.
Khoảng cách giữa hai người rất gần. Gần đến mức Tô Vãn có thể nghe thấy tiếng thở của anh, có thể nhìn thấy hàng mi rậm của anh khẽ rung dưới ánh đèn dầu.
Tim cô đập nhanh hơn bình thường.
Lau xong, Cố Trường Phong đặt khăn xuống, nhưng không rời mắt khỏi cô.
— Tô Vãn.
— Dạ?
— Sau này, đừng để anh lo như hôm nay nữa.
Giọng anh rất khẽ, như một lời thỉnh cầu, chứ không phải một mệnh lệnh.
Tô Vãn cúi đầu, khẽ gật.
— Em hứa.
Đêm ấy, chiếc gối ở giữa giường vẫn còn đó. Nhưng khi Tô Vãn nằm xuống, cô cảm thấy có một bàn tay quấn băng đặt lên trên chiếc gối, ngay sát bên tay mình. Không chạm vào, nhưng rất gần.
Cô nhắm mắt lại, khóe môi khẽ cong lên.
Hôm sau, Tô Vãn đem số thảo dược hái được ra phơi trên nong ngoài sân. Hoàng tinh thái lát, bách bộ rửa sạch, nấm hương xâu thành chuỗi treo dưới mái hiên. Ai đi ngang qua cũng thấy, nhà họ Cố có cô con dâu biết hái thuốc.
Còn củ sâm, cô không lấy ra.
Buổi tối, khi bà Lưu và Tiểu Nha đã ngủ, cô mới kể cho Cố Trường Phong nghe chuyện củ sâm. Cô không nhắc đến ngọc bội, cũng không nhắc đến không gian. Cô chỉ nói, cô đi lạc vào sâu trong rừng, may mắn tìm thấy nó dưới một gốc sồi đổ.
Khi cô lấy củ sâm bọc trong lá dương xỉ ra, đặt lên bàn, Cố Trường Phong lặng đi rất lâu.
— Đây là… sâm rừng?
— Vâng. Em đoán ít nhất bốn năm mươi năm.
Anh nhìn củ sâm, rồi nhìn cô, ánh mắt phức tạp.
— Em có biết thứ này đáng giá bao nhiêu không?
— Em biết đại khái. — Tô Vãn nói. — Nếu bán cho trạm thu mua dược liệu của nhà nước, theo giá quy định, chắc chỉ được ba bốn chục đồng. Nhưng nếu bán cho người cần, có thể được gấp mấy lần.
Cố Trường Phong im lặng. Anh hiểu ý cô. Người cần, có nghĩa là bán ra ngoài, bán ở chợ đen.
— Chợ đen bị cấm. — Anh nói chậm rãi. — Bị bắt, nhẹ thì tịch thu, nặng thì bị đưa ra công xã phê bình. Anh là quân nhân xuất ngũ, nếu em bị bắt, người ta sẽ nói…
— Em biết. — Tô Vãn ngắt lời anh. — Nên em mới bàn với anh trước.
Cô ngồi xuống đối diện anh.
— Anh Phong, nhà mình cần tiền. Thuốc của mẹ, chân của anh, việc học của Tiểu Nha. Em không thể cứ tiêu tiền của mẹ em để lại mãi. Củ sâm này, nếu bán cho nhà nước, mình được ba bốn chục đồng, còn nhà nước bán lại cho bệnh viện tỉnh với giá gấp mấy lần. Nếu bán cho một ông lang hay một người nhà có bệnh nhân nặng đang cần, thì họ được thuốc tốt, mình được giá phải chăng. Em không thấy việc này có gì sai trái.
Cố Trường Phong nhìn cô rất lâu.
Anh là quân nhân, cả đời quen tuân thủ mệnh lệnh, quen nghĩ đến quy định trước tiên. Nhưng anh cũng là người con trai trưởng của một gia đình nghèo, đã từng chứng kiến mẹ ho đến ngất đi mà không có tiền mua thuốc, đã từng nhìn em gái đói đến mức gặm vỏ khoai.
Cuối cùng, anh thở ra một hơi.
— Em định bán ở đâu?
— Trên thị trấn huyện. — Tô Vãn nói. — Ở đó đông người, có bệnh viện huyện, chắc chắn có người cần sâm. Em sẽ bán một phần thảo dược cho trạm thu mua dược liệu trước, có giấy biên nhận đàng hoàng. Còn củ sâm, em sẽ tìm người mua cẩn thận.
Cố Trường Phong nghĩ một lúc, rồi kéo ngăn kéo bàn, lấy ra một cuốn sổ tay nhỏ, xé một trang, viết mấy dòng.
— Trên thị trấn huyện có một ông lang tên là Trần Bá Niên. — Anh nói. — Ngày trước, cha anh bị ngã gãy chân khi đi rừng, chính ông ấy nắn xương chữa cho. Ông ấy là người ngay thẳng, mấy chục năm làm thuốc, chưa bao giờ lừa ai. Nghe nói bây giờ ông ấy làm ở phòng khám Đông y của bệnh viện huyện. Em mang thư này đến tìm ông ấy, nói là con dâu nhà họ Cố ở thôn Hạnh Hoa.
Tô Vãn nhận lấy tờ giấy. Nét chữ của anh cứng cáp, ngay ngắn, giống hệt hai chữ hỷ dán trước cửa nhà hôm cưới.
— Cảm ơn anh.
— Còn một điều. — Cố Trường Phong nhìn cô. — Lần này, phải để chú Ba đi cùng em.
— Vâng.
Lần này, cô không cãi.
Thị trấn huyện cách thôn Hạnh Hoa gần ba mươi dặm.
Sáng sớm, chú Ba đánh xe bò đưa Tô Vãn ra công xã, từ đó hai chú cháu đi nhờ chiếc xe tải chở phân đạm của hợp tác xã lên huyện. Thùng xe xóc nảy, mùi phân đạm hăng hắc, nhưng ai cũng quen rồi. Thời buổi này, có xe đi nhờ đã là may lắm.
Tô Vãn mang theo một cái làn lớn, bên trong có hoàng tinh đã phơi khô, một ít bách bộ, mấy xâu nấm hương, và hai chục quả trứng gà xếp trong rơm. Củ sâm, cô để trong không gian. Mang theo người quá nguy hiểm, lỡ có ai lục soát thì không giải thích được.
Thị trấn huyện lớn hơn công xã nhiều. Có một con phố chính rải nhựa, hai bên là những dãy nhà gạch hai tầng, có cửa hàng bách hóa, có rạp chiếu bóng, có cả một nhà ăn quốc doanh treo tấm biển gỗ sơn đỏ. Người đi lại tấp nập, phần lớn mặc quần áo màu xanh lam, xám, hoặc màu cỏ úa. Thỉnh thoảng có một chiếc xe đạp lướt qua, tiếng chuông leng keng.
Chú Ba có việc phải lên phòng nông nghiệp huyện, hẹn Tô Vãn đến trưa gặp lại ở cổng bệnh viện.
Việc đầu tiên Tô Vãn làm là đến trạm thu mua dược liệu.
Trạm nằm ở cuối một con phố nhỏ, là một gian nhà kho lớn, mùi thuốc bắc thơm nồng từ xa đã ngửi thấy. Người thu mua là một ông chú trung niên đeo kính, cầm cái cân đồng, xem xét từng loại thảo dược rất kỹ.
— Hoàng tinh này phơi khéo đấy. — Ông chú gật gù, bẻ một lát hoàng tinh lên ngửi. — Củ to, chắc, không bị mốc. Cô hái ở đâu?
— Dạ, ở núi Ngọa Ngưu, thôn Hạnh Hoa ạ.
— Núi ấy nhiều thuốc tốt lắm, chỉ là ít người dám vào sâu. — Ông chú đặt hoàng tinh lên cân. — Hoàng tinh loại một, hai cân rưỡi. Bách bộ loại hai, một cân. Tổng cộng tám đồng bốn hào.
Ông chú viết một tờ biên nhận, đóng dấu đỏ, đưa cho cô cùng với tiền.
Tô Vãn cẩn thận cất tờ biên nhận vào túi áo. Tám đồng bốn hào không nhiều, nhưng tờ giấy này mới là thứ quý giá. Có nó, sau này nhà họ Cố có tiền tiêu, cô có thể đường hoàng nói, đó là tiền bán thuốc hái trên núi.
Ra khỏi trạm thu mua, Tô Vãn đến bệnh viện huyện.
Phòng khám Đông y nằm ở dãy nhà phía sau, là một căn phòng nhỏ, tường quét vôi trắng đã ngả vàng. Trong phòng có một chiếc tủ thuốc lớn với hàng trăm ngăn kéo nhỏ, mỗi ngăn dán một mảnh giấy ghi tên vị thuốc. Mùi thuốc bắc nồng nàn hơn cả ở trạm thu mua.
Ngồi sau chiếc bàn gỗ là một ông cụ tóc bạc trắng, râu dài, mặc áo bông màu xám, đang bắt mạch cho một bà cụ. Ông ngồi rất thẳng, ngón tay đặt trên cổ tay bệnh nhân, mắt khép hờ, như đang lắng nghe điều gì đó rất xa.
Tô Vãn đứng chờ ngoài cửa. Đợi bà cụ bệnh nhân cầm đơn thuốc ra về, cô mới bước vào, cúi đầu chào.
— Cháu chào ông. Ông có phải là ông lang Trần Bá Niên không ạ?
Ông cụ ngẩng lên, nhìn cô qua cặp kính lão.
— Lão là Trần Bá Niên. Cô là ai?
Tô Vãn đưa tờ giấy của Cố Trường Phong ra.
— Cháu là con dâu nhà họ Cố ở thôn Hạnh Hoa. Chồng cháu là Cố Trường Phong, con trai ông Cố Đại Sơn ạ.
Ông lang Trần đọc tờ giấy, rồi gỡ kính ra, nhìn cô rất kỹ.
— Con dâu của Đại Sơn à? — Ông thở dài. — Cha chồng cô là người tốt. Năm ấy lũ quét, lão nghe tin ông ấy mất mà buồn mấy ngày trời. Thằng Phong bây giờ thế nào? Lão nghe nói nó bị thương ở chân.
— Dạ, anh ấy đang dần khá lên ạ. Ngón chân đã cử động được, bắp chân cũng có cảm giác rồi.
Ông lang Trần hơi nhướng mày, như có chút ngạc nhiên. Nhưng ông không hỏi thêm, chỉ gật đầu.
— Tốt. Vậy cô tìm lão có việc gì?
Tô Vãn nhìn ra cửa, rồi hạ giọng.
— Cháu đi rừng, may mắn đào được một củ sâm. Cháu không biết nó đáng giá bao nhiêu, cũng không biết nên bán cho ai. Anh Phong nói ông là người ngay thẳng, nên cháu muốn nhờ ông xem giúp.
Ông lang Trần im lặng một lúc. Rồi ông đứng dậy, ra khép cửa phòng lại.
— Cô cho lão xem.
Tô Vãn cho tay vào làn, giả vờ lục lọi trong đống rơm, thực ra là lấy hộp gỗ từ trong không gian ra. Cô mở nắp hộp, gỡ từng lớp lá dương xỉ.
Khi củ sâm hiện ra, ông lang Trần đứng sững lại.
Ông đeo kính vào, cúi sát xuống nhìn. Ông không chạm tay vào, chỉ nhìn. Nhìn những vân ngang trên thân, nhìn hai nhánh rễ chính, nhìn từng sợi rễ tơ còn nguyên vẹn. Ông nhìn rất lâu, đến mức Tô Vãn bắt đầu lo lắng.
— Cô tự đào?
— Dạ.
— Rễ tơ không đứt một sợi nào. — Ông lang Trần lẩm bẩm. — Cô học cách đào sâm ở đâu?
— Dạ, bà cháu dạy ạ.
Ông lang Trần gật đầu chậm rãi, ánh mắt nhìn cô đã có thêm mấy phần tán thưởng.
— Bà cô là người hiểu nghề. — Ông ngẩng lên. — Củ sâm này, ít nhất năm mươi năm. Nếu bán cho trạm thu mua, theo giá quy định, cô được khoảng bốn mươi đồng. Nhưng nói thật với cô, nó đáng giá hơn thế nhiều.
Ông ngừng lại, như đang cân nhắc điều gì.
— Lão có một bệnh nhân. Một ông cụ đã ngoài bảy mươi, là thầy giáo về hưu ở thị trấn, tim yếu, mấy lần suýt không qua khỏi. Con trai ông ấy làm kỹ sư ở thành phố, mấy tháng nay đi khắp nơi tìm sâm rừng cho cha mà không có. Nếu cô đồng ý, lão sẽ giới thiệu. Người ta là người đàng hoàng, sẽ không để cô thiệt.
Tô Vãn suy nghĩ một chút, rồi gật đầu.
— Cháu tin ông. Ông cứ quyết định giúp cháu.
Ông lang Trần mỉm cười, lần đầu tiên kể từ khi cô bước vào.
— Chiều nay cô quay lại. Lão sẽ hẹn người ta đến đây.
Rời phòng khám, Tô Vãn còn một việc nữa. Cô muốn đổi hai chục quả trứng gà và mấy xâu nấm hương lấy gạo, lấy dầu, những thứ mà có tiền không có phiếu thì không mua được.
Thím Lưu đã chỉ cho cô, ở thị trấn huyện cũng có một chợ đen, họp ở bãi đất trống sau ga xe khách, mỗi buổi trưa khi cán bộ quản lý thị trường đi ăn cơm.
Bãi đất trống ấy nằm khuất sau mấy dãy nhà kho cũ. Khi Tô Vãn đến nơi, đã có chừng hai ba chục người đứng rải rác. Không ai bày hàng ra, không ai rao bán. Người bán đứng hoặc ngồi xổm, trước mặt là một cái làn hay một cái bao tải được che kín. Người mua đi qua đi lại, thỉnh thoảng dừng lại hỏi nhỏ vài câu, rồi lại đi tiếp.
Mọi giao dịch đều diễn ra trong im lặng, nhanh chóng, như những con cá lặn dưới mặt nước.
Tô Vãn tìm một góc, ngồi xuống, đặt làn trước mặt.
Chưa đầy một lúc, đã có người dừng lại. Là một người phụ nữ trẻ, ăn mặc tươm tất, trông như người làm ở xí nghiệp.
— Có gì bán?
— Trứng gà, nấm hương rừng ạ.
Người phụ nữ vén góc vải nhìn vào, mắt sáng lên.
— Trứng to thế. Bao nhiêu một quả?
— Tám xu ạ.
— Lấy mười quả. — Người phụ nữ đáp ngay, không cả mặc cả. — Nấm hương bao nhiêu một xâu?
Chỉ một lúc, mười quả trứng và hai xâu nấm hương đã bán xong. Rồi lại có người khác đến. Một ông cụ mua năm quả trứng về cho con dâu mới sinh. Một cậu thanh niên mua nốt chỗ trứng còn lại.
Cô dùng số tiền vừa bán được, mua của một người đàn ông đứng cạnh mười cân gạo tẻ trắng, và của một bà cụ khác một chai dầu lạc nhỏ.
Tô Vãn đang buộc lại bao gạo, chuẩn bị rời đi, thì bỗng nhiên, từ phía đầu bãi đất, có tiếng còi rúc lên inh ỏi.
— Đội kiểm tra! Đội kiểm tra đến!
Cả bãi đất lập tức hỗn loạn.
Người bán vơ vội hàng hóa, người mua quay đầu bỏ chạy. Có người đánh rơi cả bao tải, đậu xanh vương vãi khắp mặt đất. Có người vấp ngã, trứng vỡ tung tóe. Tiếng la hét, tiếng chân chạy, tiếng còi rúc liên hồi.
Từ hai phía đầu bãi, mấy người đàn ông đeo băng đỏ trên tay áo đang chạy tới, vừa chạy vừa quát.
— Đứng lại! Tất cả đứng lại!
Tô Vãn đứng sững một nhịp. Rồi cô cúi xuống, ôm lấy bao gạo và chai dầu, giả vờ như đang loay hoay buộc dây. Trong khoảnh khắc thân người che khuất, bao gạo và chai dầu đã biến mất vào không gian.
Trong làn của cô, giờ chỉ còn lại mấy nắm rơm, và một gói giấy nhỏ.
Gói giấy ấy là thuốc ho cô mua cho bà Lưu ở quầy thuốc bệnh viện lúc sáng, bên ngoài có ghi tên thuốc và đóng dấu của bệnh viện huyện.
Cô không chạy. Chạy là có tật giật mình. Cô xách làn, bước đi bình thường về phía cuối bãi, như một người tình cờ đi ngang qua.
Bỗng nhiên, bên cạnh vang lên tiếng khóc thét.
Một đứa bé chừng bốn năm tuổi đang ngồi bệt giữa bãi đất, khóc gào gọi mẹ. Có lẽ mẹ nó trong lúc hỗn loạn đã chạy mất, bỏ nó lại. Đám người chạy qua, có người suýt nữa giẫm phải nó.
Tô Vãn không kịp nghĩ nhiều. Cô lao đến, bế xốc đứa bé lên, ôm vào lòng.
— Ngoan, ngoan, cô ở đây, không sợ nhé.
Đứa bé bám chặt lấy cổ cô, khóc nức nở.
Đúng lúc ấy, một người đàn ông đeo băng đỏ chặn trước mặt cô.
— Đứng lại! Cô bán gì ở đây?
Tô Vãn ôm đứa bé, ngẩng đầu nhìn người ấy. Đó là một người đàn ông chừng ba mươi tuổi, mặt lạnh tanh, ánh mắt sắc lẻm.
— Thưa đồng chí, em không bán gì cả. — Cô nói, giọng bình tĩnh. — Em ở quê lên bệnh viện huyện mua thuốc cho mẹ chồng, đi tắt qua đây ra bến xe, thấy cháu bé này bị ngã, sợ người ta giẫm phải nên bế lên.
Người đàn ông nhìn cô đầy nghi ngờ, giật lấy cái làn trên tay cô, lục lọi. Bên trong chỉ có rơm, và gói thuốc.
Anh ta cầm gói thuốc lên, xem dấu của bệnh viện huyện, xem tên thuốc. Rồi anh ta lại nhìn cô, nhìn đứa bé đang khóc trong lòng cô.
— Đứa bé này là con ai?
— Em không biết. Có lẽ mẹ cháu chạy mất rồi.
Đúng lúc ấy, từ phía xa, một người phụ nữ hớt hải chạy lại, mặt cắt không còn giọt máu.
— Con ơi! Con tôi!
Đứa bé nhìn thấy mẹ, vùng vẫy đòi xuống. Tô Vãn đặt nó xuống, nó lao vào lòng mẹ, khóc càng to hơn. Người phụ nữ ôm chặt con, quay sang Tô Vãn, cúi đầu lia lịa.
— Cảm ơn cô, cảm ơn cô! Tôi lạc mất con, tôi tưởng…
Người đàn ông đeo băng đỏ nhìn cảnh ấy, nét mặt dịu đi một chút. Anh ta trả lại cái làn cho Tô Vãn.
— Lần sau đừng đi tắt qua đây. Chỗ này không phải chỗ tốt lành gì.
— Dạ, em biết rồi. Cảm ơn đồng chí.
Tô Vãn cầm làn, thong thả bước ra khỏi bãi đất. Đi đến đầu phố, rẽ vào một con hẻm nhỏ, cô mới dựa lưng vào bức tường gạch, thở ra một hơi dài. Tim cô vẫn còn đập thình thịch.
Lần này là may mắn. Không có lần sau nữa.
Cô tự nhủ, sau này nếu muốn buôn bán, phải tìm một con đường khác, an toàn hơn, đàng hoàng hơn. Mà chuyện ấy, cô biết, cũng không phải chờ lâu nữa. Chỉ vài năm nữa thôi, chợ sẽ mở, người ta sẽ được buôn bán công khai.
Nhưng trước khi đến ngày ấy, cô phải sống sót qua những năm tháng này.
Buổi chiều, Tô Vãn quay lại phòng khám Đông y.
Người mua sâm đã đến. Đó là một người đàn ông chừng bốn mươi tuổi, mặc áo sơ mi trắng, quần âu, đeo kính, nói giọng thành phố. Anh ta tự giới thiệu là kỹ sư, họ Chu, con trai của ông thầy giáo về hưu.
Kỹ sư Chu nhìn củ sâm rất lâu, rồi quay sang ông lang Trần.
— Bác Trần, bác thấy thế nào?
— Năm mươi năm, có thể hơn. — Ông lang Trần nói. — Thuốc tốt hiếm có. Lão làm thuốc mấy chục năm, số lần thấy sâm thế này đếm trên đầu ngón tay.
Kỹ sư Chu gật đầu. Anh ta quay sang Tô Vãn, rất thẳng thắn.
— Cô gái, tôi không giấu cô. Mấy tháng nay tôi đã đi khắp nơi, người ta đòi giá rất cao, mà sâm thì chưa chắc đã thật. Củ này bác Trần đã xem, tôi tin. Tôi trả cô một trăm năm mươi đồng. Cô thấy có được không?
Một trăm năm mươi đồng.
Tô Vãn nhìn ông lang Trần. Ông khẽ gật đầu, như muốn nói, giá này là công bằng.
— Được ạ. — Tô Vãn nói. — Chỉ mong ông cụ sớm khỏe lại.
Kỹ sư Chu cười, đếm tiền đưa cho cô. Rồi anh ta lấy trong túi áo ra một tấm danh thiếp nhỏ, viết thêm mấy dòng ở mặt sau.
— Đây là địa chỉ xí nghiệp của tôi ở thành phố. Sau này nếu cô có thuốc tốt, hoặc gặp chuyện gì cần giúp, cứ viết thư cho tôi.
Tô Vãn nhận lấy tấm danh thiếp, cất cẩn thận.
Khi kỹ sư Chu đã về, ông lang Trần mới gọi cô lại.
— Cô gái. — Ông nói. — Lão xem cách cô đào sâm, cách cô phơi thuốc, biết cô là người hiểu nghề. Lão già rồi, không đi rừng được nữa. Nếu sau này cô hái được thuốc tốt, cứ mang đến cho lão. Lão sẽ mua theo giá công bằng, có giấy tờ của phòng khám đàng hoàng, không ai làm khó cô được.
Tô Vãn ngẩn người. Đây chính là thứ cô đang cần nhất. Một con đường đàng hoàng, an toàn.
Cô cúi đầu thật sâu.
— Cháu cảm ơn ông.
— Còn nữa. — Ông lang Trần vuốt râu. — Bệnh của mẹ chồng cô, chân của thằng Phong, khi nào rảnh, cô đưa họ lên đây, lão xem cho.
Chiều muộn, Tô Vãn và chú Ba mới về đến thôn Hạnh Hoa.
Trên lưng cô là cái gùi nặng trĩu. Mười cân gạo trắng, một chai dầu lạc, hai cân đường đỏ, một tấm vải bông màu xanh nhạt mua ở cửa hàng bách hóa loại vải lỗi không cần phiếu, một hộp thuốc mỡ, và một cuốn vở với hai cây bút chì. Còn trong túi áo, là hơn một trăm đồng tiền mặt cùng tờ biên nhận có dấu đỏ của trạm thu mua dược liệu.
Vừa đến cổng, Tiểu Nha đã chạy ùa ra.
— Chị dâu về rồi! Chị dâu về rồi!
Tô Vãn cười, lấy cuốn vở và hai cây bút chì ra, đưa cho cô bé.
— Cho Tiểu Nha này. Từ mai chị dạy em viết chữ.
Tiểu Nha cầm cuốn vở bằng hai tay, nhìn trân trân, như không tin vào mắt mình. Rồi cô bé ôm cuốn vở vào ngực, nước mắt rơi lã chã.
— Vở… vở của em…
— Ừ, của em.
Cô bé òa khóc, chạy vào nhà gọi mẹ, vừa chạy vừa reo lên như một con chim nhỏ.
Bà Lưu nhận tấm vải bông, vuốt đi vuốt lại mãi, miệng cứ lẩm bẩm phí tiền quá, phí tiền quá, nhưng đôi mắt thì rưng rưng.
— Mẹ may cho mẹ một chiếc áo mới. — Tô Vãn nói. — Còn thừa thì may cho Tiểu Nha một bộ. Mùa hè sắp đến rồi.
Tối hôm ấy, nhà họ Cố ăn cơm gạo trắng. Nồi cơm trắng tinh, thơm phức, Tiểu Nha ăn liền ba bát, ăn xong còn vét sạch cả đáy nồi.
Khi mọi người đã ngủ, Tô Vãn mới bưng đèn dầu vào phòng phía đông. Cô lấy hộp thuốc mỡ ra, định bôi cho bàn tay anh.
Cố Trường Phong ngồi bên bàn, như đang đợi cô. Trên bàn, dưới ánh đèn dầu, có một vật nhỏ.
Đó là một chiếc lược gỗ.
Chiếc lược làm từ gỗ táo, màu nâu đỏ, chuốt rất kỹ, các răng lược đều tăm tắp. Trên sống lược, có khắc một đóa hoa sen nhỏ, nét khắc còn vụng về, nhưng rất cẩn thận.
Tô Vãn đứng sững lại.
— Cái này…
— Cành táo gãy hôm trước. — Cố Trường Phong nói, không nhìn cô. — Anh ở nhà không có việc gì làm. Chiếc lược cũ của em gãy mấy răng rồi.
Tô Vãn cầm chiếc lược lên. Gỗ còn thơm mùi nhựa cây. Cô vuốt nhẹ lên đóa sen khắc trên sống lược, ngón tay khẽ run.
Đóa sen. Giống hệt đóa sen trên miếng ngọc bội của cô.
Anh đã để ý. Anh đã nhìn thấy miếng ngọc cô đeo trên cổ, đã nhớ hình đóa sen ấy, rồi lặng lẽ khắc lên chiếc lược này.
Còn bàn tay anh, những vết xước còn chưa lành, giờ lại thêm mấy vết dao cứa mới.
— Anh Phong. — Tô Vãn nói, giọng nghẹn lại. — Tay anh còn đang bị thương…
— Không sao. — Anh vẫn không nhìn cô. — Em… có thích không?
Tô Vãn nắm chặt chiếc lược trong tay.
— Em thích lắm.
Cố Trường Phong khẽ gật đầu. Dưới ánh đèn dầu, Tô Vãn thấy rõ, vành tai anh đã đỏ ửng lên.
Đêm ấy, Tô Vãn tỉnh giấc lúc nửa đêm.
Cô nghe thấy một tiếng động rất khẽ. Mở mắt ra, trong ánh trăng mờ lọt qua cửa sổ, cô nhìn thấy Cố Trường Phong đang đứng ở cuối giường.
Không có nạng.
Anh đứng đó, hai tay nắm chặt lấy thành giường gỗ, chân trái run rẩy, mồ hôi chảy ròng ròng trên trán. Nhưng anh vẫn đứng. Một giây. Hai giây. Ba giây.
Rồi chân anh khuỵu xuống. Anh ngồi phịch xuống mép giường, thở hổn hển, nhưng khóe môi lại nở một nụ cười.
Tô Vãn nhắm mắt lại, giả vờ như vẫn đang ngủ. Nhưng trái tim cô, lại đập nhanh đến mức tưởng như sắp nhảy ra khỏi lồng ngực.
Anh ấy đứng được rồi. Dù chỉ là ba giây.
Cùng lúc ấy, ở dãy nhà tri thanh phía đông thôn, ánh đèn dầu trong một căn phòng vẫn còn sáng.
Lý Văn Bác ngồi bên bàn, tay mân mê một chiếc bút máy, ánh mắt trầm ngâm.
Hôm nay anh ta cũng lên thị trấn huyện. Và anh ta đã nhìn thấy một người quen ở bãi đất sau ga xe khách. Một cô gái mặc áo xanh chàm, ngồi trong góc, trước mặt là một cái làn phủ vải.
Rồi chiều hôm ấy, anh ta lại nhìn thấy cô gái ấy bước ra từ phòng khám Đông y của bệnh viện huyện, cùng với một người đàn ông mặc sơ mi trắng, dáng vẻ người thành phố.
Lý Văn Bác đặt chiếc bút máy xuống, khóe môi khẽ nhếch lên.
Tô Vãn. Cô con dâu mới của nhà họ Cố.
Thú vị thật.
Hết chương hai. Mời quý vị đón nghe chương ba: Tin đồn ác ý, anh ấy đứng dậy rồi.